A anaconda-güió ten paciencia infinita. Se ole
becerro á beira do río, bótase a durmir tranquila. Na punta do rabo
ten un cono invertido, groso, un funil duro que serve para atar. A serpe procura unha raíz no fondo,
dálle unha volta ao rabo e ata forte. Despois agarda e dorme. O becerro ha ter
sede algún día. O facendeiro vacía toros de pau e pon sal aquí e acolá. Ao
becerro novo gústalle lamber o sal. Logo bebe, bebe, bebe. A güió sábeo. Cando
o becerro entra no lameiro vai desconfiado. A primeira vez a serpe non se move.
O tempo vai dando confianza. Un día o becerro entérrase na lama e
vai saíndo pausado, lento, tranquilo. Aí é cando a güió vén
pouquiño a pouco esvarando no fondo, desde atrás, no lusco e fusco
do serán. O becerro non se apercibe de nada. De súpeto, sente a corda da forca
no pescozo: é a anaconda-güió. Dá unha volta á gorxa do animal e crava os
dentes feros no fuciño, nas mesmas fontes do respiro. O becerro apavorado turra
de si sen folgos. A serpe estira ata facerse delgada coma un fío. O becerro
empurra para diante. Brúa. Volve atrás. A serpe encolle como goma mol. Horas de
estira e encolle ata que o becerro mete o belfo no fango. A anaconda
envolve, envolve, envolve. E tritura. Quebra óso a óso. Despois engole o animal
enteiro. Sen présa. O tempo non conta. Xa mo dicía Vicente Anzola, o
compañeiro: reloxo na selva é tempo perdido.
A. Avilés de Taramancos, Nova crónica das Indias.
- Segmenta en sílabas güió.
- Ole. Conxuga as restantes persoas desa forma verbal.
- Ole (verbo) e Olé! (interxección). Son palabras homónimas? Homófonas? Homógrafas?
- Á beira do río: Análise sintáctica (función oracional e formas subliñadas no/s seu/s sintagma/s.
- Bótase a durmir. Tipo de construción.
- Tranquila: Clase de palabra.
- Dálle. É correcto que se manteña o til? Por que?
- Forte: Clase de palabra.
- Ha ter: Tipo de contrución.
- Ao becerro novo gústalle lamber o sal. Análise sintáctica (só funcións oracionais).
- Desconfiado: Función sintáctica.
- Non se move. Valor de se.
- Vai dando: Tipo de construción.
- Entérrase. Valor de se.
- Pausado, lento, tranquilo. Función sintáctica.
- Nas dúas últimas liñas, localiza as palabras con til diacrítico. Explica cada unha delas.
