domingo, 31 de mayo de 2020

CLASE 1, SEMANA 1-5 XUÑO


A anaconda-güió ten paciencia infinita. Se ole becerro á beira do río, bótase a durmir tranquilaNa punta do rabo ten un cono invertido, groso, un funil duro que serve para atar. A serpe procura unha raíz no fondo, dálle unha volta ao rabo e ata forte. Despois agarda e dorme. O becerro ha ter sede algún día. O facendeiro vacía toros de pau e pon sal aquí e acolá. Ao becerro novo gústalle lamber o sal. Logo bebe, bebe, bebe. A güió sábeo. Cando o becerro entra no lameiro vai desconfiado. A primeira vez a serpe non se move. O tempo vai dando confianza. Un día o  becerro entérrase na lama e vai saíndo pausado, lento, tranquilo. Aí é cando a güió vén pouquiño a pouco esvarando no fondo, desde atrás, no lusco e fusco do serán. O becerro non se apercibe de nada. De súpeto, sente a corda da forca no pescozo: é a anaconda-güió. Dá unha volta á gorxa do animal e crava os dentes feros no fuciño, nas mesmas fontes do respiro. O becerro apavorado turra de si sen folgos. A serpe estira ata facerse delgada coma un fío. O becerro empurra para diante. Brúa. Volve atrás. A serpe encolle como goma mol. Horas de estira e encolle ata que o becerro  mete o belfo no fango. A anaconda envolve, envolve, envolve. E tritura. Quebra óso a óso. Despois engole o animal enteiro. Sen présa. O tempo non conta. Xa mo dicía Vicente Anzola, o compañeiro: reloxo na selva é tempo perdido.

                                                           A. Avilés de Taramancos, Nova crónica das Indias.


  1. Segmenta en sílabas güió. 
  2. Ole. Conxuga as restantes persoas desa forma verbal.
  3. Ole (verbo) e Olé! (interxección). Son palabras homónimas? Homófonas? Homógrafas?
  4. Á beira do río: Análise sintáctica (función oracional e formas subliñadas no/s seu/s sintagma/s.
  5. Bótase a durmir. Tipo de construción.
  6. Tranquila: Clase de palabra.
  7. Dálle. É correcto que se manteña o til? Por que?
  8. Forte: Clase de palabra.
  9. Ha ter: Tipo de contrución.
  10.  Ao becerro novo gústalle lamber o sal. Análise sintáctica (só funcións oracionais).
  11. Desconfiado: Función sintáctica.
  12. Non se move. Valor de se.
  13. Vai dando: Tipo de construción.
  14. Entérrase. Valor de se.
  15. Pausado, lento, tranquilo. Función sintáctica.
  16. Nas dúas últimas liñas, localiza as palabras con til diacrítico. Explica cada unha delas.

jueves, 28 de mayo de 2020

VENRES 29M, 2ª parte: DEFENSA ORAL DO TRABALLO REALIZADO NO 3º TRIMESTRE

Na aula virtual tedes un documento no que se indica:
  1. A estrutura da proba.
  2. As cuestións que poden entrar nos diferentes bloques temáticos.
Se o preferides en Word, podedes cambiar o formato con https://www.ilovepdf.com/es

VENRES 29M, 1ª parte: TEXTOS

Bos días.

Tedes na aula virtual estes documentos:


Texto-Comprensión: Resumo, intencionalidade, ideas principais/secundarias…




Texto-Produción: Redacción e comentario crítico.




Propiedades textuais. Conectores. Tipos de textos.






Erros frecuentes






miércoles, 27 de mayo de 2020

CLASES PRESENCIAIS DO 25, 26 MAIO

Bos días.

O 25, 26M, con D1 e D2, vimos o mesmo nas dúas clases:

  • Segmentación de embotellado, empanada, engaiolante, enfeitizadasescarnecer, alunizar.
  • Circunfixos.
  • Alomorfismo no radical: verde (lexema), verd (lexema)+oso (sufixo).
  • Familias léxicas irregulares: lúa, lúar / lunático, alunizar.

Comezamos a traballar (análise lingüística) no texto que segue. Iremos analizando o subliñado e marcado en fosforito.

A Dian Fossey que eu coñecín era unha muller tímida pero de carácter forte. Chegara a África a finais de 1966. No campamento Karisoke afondou no coñecemento dos gorilas. Pero os seus esforzos non se limitaron só a estudar estas criaturas; Dian Fossey tamén se dedicou a crear unha conciencia en contra da caza furtiva. Aquela incansable muller amaba os gorilas. Cando contactaba cun deles, poñíalle nome. O gorila co que acadou unha maior comunicación chamábase Digit. —Morreu nunha emboscada de cazadores furtivos. Cando souben da súa morte pensei que toleaba. Intensifiquei a miña loita contra os cazadores furtivos: cheguei a prepararlles trampas. Daquela empezaron os meus enfrontamentos co goberno de Ruanda. Esta loita a cara descuberta procuroulle moitos inimigos. Inimigos grandes e pequenos. Entre estes últimos se contaban algúns indíxenas locais. Había indíxenas que cazaban gorilas por pura necesidade. A zona onde estaba situado o campamento era moi pobre. E un cacho de carne sempre era ben recibido na boca daquela xente esfameada: carne do animal que fose. En ocasións, Dian Fossey combateu esta práctica xogando coa superstición dos indíxenas. Na África negra a xente adoita ser supersticiosa. Moitos africanos son animistas e cren que os mortos viven entre os vivos. Dian Fossey, consciente diso, ás veces presentábase como o espírito dunha meiga que castigaría a aquel que fixese dano aos gorilas. Dian Fossey tensou demasiado unha corda que era fráxil. E foi asasinada. Os seus restos mortais descansan a carón dos de Digit.

Palabras para segmentar: Bocados,  traballadores, madrugada, asaltantes, traumatismo, animalada, ría, informativo,  pensamento, fundamentais, independentemente, percorrido, importantísima, filosofía, cuarteleira, supetamente, piñeiral, preenchido, rexurdimento, amorosas, cheos, inexplicable, rexeneración, mundialización, internacional glorificación, terminoloxía, verdadeiros, formación, sobremadurados.

domingo, 24 de mayo de 2020

LUNS, 25 MAIO: RECUPERACIÓN 1ª/2ª AVALIACIÓNS

Boas tardes.



Ese mesmo material vale para aqueles alumnos que queiran subir nota nalgunha/s avaliación/s concreta/s.


Como dixen o outro día na videoconferencia, os alumnos que tedes aprobado podedes subir nota co traballo realizado neste terceiro trimestre mediante unha proba telemática. Pasareivos en breve a materia que entraría nesta proba (toda está neste "Caderno de Traballo").


Prazos estimados: 
  • 25 luns a 29 venres: Proba telemática para subir nota na materia do confinamento.
  • 1, 2, 3 xuño: Probas de recuperación de avaliacións pendentes e/ou subir nota.
  • 5: Avaliación 2º Bacharelato.

Se tedes algunha dúbida, poñédevos en contacto comigo polo medio habitual. 

Ata logo.




jueves, 21 de mayo de 2020

VENRES 22 MAIO: SEGMENTACIÓN E PRONOME PERSOAL

Bos días.


  • Corrección das cuestións ABAU de segmentación: Na entrada anterior e neste enlace. Hoxe comentaremos esta cuestión na videoconferencia.
  • Solucionario das actividades do pronome persoal: 
Actividades PP I (14 min.). Actividades PP II. (6 min.)

Ata logo. 

miércoles, 20 de mayo de 2020

XOVES, 21 MAIO: SEGMENTACIÓN. TEXTO. PRONOME PERSOAL.

1. Repaso de Lingua e Gramática.
  • Solucións propostas polo equipo de traballo das ABAU ás cuestións de segmentación (vid. entrada anterior):
Están en: 
https://www.edu.xunta.gal/centros/iessofiacasanova/aulavirtual2/pluginfile.php/23514/mod_resource/content/1/ABAU%202017-18-19%20Exames%20e%20soluci%C3%B3ns.pdf
Pregunta 4: 1 punto Outorgaranse 0.25 puntos por cada forma ben analizada, desagregados do seguinte xeito: 0.15 pola segmentación e 0.10 pola identificación dos morfemas.
Pregunta 4: 1 punto Outorgaranse 0.25 puntos por cada forma ben analizada, desagregados do seguinte xeito: 0.15 pola segmentación e 0.10 pola identificación dos morfemas.
Pregunta 5: 1 punto Outorgaranse 0.15 puntos por cada palabra correctamente segmentada e 0.10 pola correcta identificación de morfemas en cada forma: difund-i-d-o-s (lexema, vogal temática, morfema de modo/tempo, morfema de xénero, morfema de número); inxustiza-s (prefixo, lexema, morfema de número); com-prac-e-nte-s/com-prac-ent-e-s ([prefixo], lexema, sufixo, vogal temática, morfema de número; darase como válido com: prefixo); harmoni-os-o (lexema, sufixo, morfema de xénero). Aceptaranse outras terminoloxías equivalentes. Coloqueinas no cadro de abaixo.
Pregunta 4: 1 punto Outorgaranse 0.20 puntos por cada forma ben identificada e até un total de 0.20 pola correcta xustificación: calceta: simple; aceptarase tamén derivada de ‘calza’ ou de ‘calcetar’; asociación: derivada de ‘asociar’; eslombándome: derivada de ‘lombo’; Brancaneves: composta de ‘Branca’ e ‘neve’; trangallada: simple.
Como vedes, non deron solución  ás preguntas de xuño, 2018, pero si a deron ás de setembro. O venres, na videoconferencia, resolveremos estas cuestións e  veremos por que marco en vermello o -d- de difundidos


Difund-
Lexema
-i-
Vogal temática
-d-
Morfema de modo/tempo? Preferible Morfema aspectual de participio -do
-o-
Morfema de xénero
-s-
Morfema de número
In-
Prefixo "negación"
-xustiza-
Lexema. 
-s
Morfema de número
Com-
Prefixo "contigüidade ou compañía"
-prac-
Lexema.   
-e-
Vogal temática pracEr, compracEr
-nte-
Suf. deriv. caracterizador
-s
Morfema de número
Harmoni-
Lexema
-os-
Sufixo
-o
Morfema de xénero
 Corrección das outras formas:


Valor semántico dos sufixos
Valor categorial dos sufixos
Pequen-
Lex

-iñ-
Suf. Alterat. diminutivo

-o-
MXºM

-s
MNºP

Beira-
Lex

rrúa
Lex

Lavand-
Lex

-aría
Suf. Derivat. locativo

Temp-
Lex

-ada
Suf. Derivat. Temporal
SD que transforma subst. en subst.
Contamin-
Lex

-a-
VT Contaminar

-nte-
Suf. Derivat. Caracterizador
SD que transforma verbo en adx.
-s
MNºP

Lend-
Lex

-ari-
Suf. Derivat.Locativo ou Profesional
SD que transforma subst. en adx.
-o
MXºM

Ill-
Lex

-a-
VT, verbo illar

-d-
Morfema aspectual de participio

-o-
MXºM

Des-
Pref. "acción contraria"

-proporcion-
Lex.

-a-
VT (des+proporcionar)

-d-
Morfema aspectual de participio

-a
MXºF

-s
MNºP

Calceta
Lex: Simple / Deverbal de Calcetar: Derivada / Diminutivo de Calza: Derivada.
A-
Circunfixo?

-soci-
Lex socio

-a-
VT asociar

-ción
Suf. Derivat. De acción
SD que transforma verbo (asociar) en subst.
Es-
Circunfixo? Lombo: Eslombar

-lomb-
Lex

-a-
VT

-ndo
Morfema aspectual de xerundio

+me
Pronome átono

Branc-a
Lex

-A-
MXºF

-neve-
Lex

-s
MNºP

Trangallada
Lex

-s
MNºP



Para saber o valor semántico dos sufixos só hai que recordar: colectivos, locativos, xentilicios, temporais, acción, caracterizadores, profesionais, abstractos, outros.


2. Texto.

3. Pronome persoal.
1. Función sintáctica (as 10 primeiras).
2. Pronome de cortesía (5 primeiras).
3. Colocación (xustificando), 10 primeiras.
5. Te/Che: 10 primeiras.
7. Pronominalización: 10 primeiras. Atendende á colocación (NIANIEO).
9. Pronominalización: 10 primeiras. Atendende á colocación (NIANIEO).
10. Pronome de solidariedade, 2 de cada apartado.

O venres, corrección das cuestións ABAU de segmentación e solucionario das actividades do pronome persoal.

Ata logo.